۴۰۰ کارشناس امنیتی در اروپا هشدار دادند که طرح جدید اتحادیه اروپا برای اسکن پیامهای رمزگذاریشده، حریم خصوصی میلیونها شهروند را تهدید میکند.
این طرح که با نام غیررسمی «چت کنترل» (Chat Control) شناخته میشود، در تلاش است برای مقابله با محتوای کودک آزاری، سیستم اسکن خودکاری را روی گوشی تمام کاربران نصب کند که حتی پیامهای خصوصی در اپلیکیشنهایی چون واتساپ، سیگنال و تلگرام را بررسی کند.
نیت خیر، اما روش خطرناک
طبق این طرح، هدف اصلی مبارزه با سوءاستفاده جنسی از کودکان است. اما به گفتهی کارشناسان، این اقدام میتواند حریم خصوصی میلیونها شهروند عادی، روزنامه نگار، فعال اجتماعی و مخالف سیاسی را به خطر اندازد.
بارت پرِنِل، متخصص رمزنگاری و استاد دانشگاه در بلژیک، که یکی از امضا کنندگان نامه است، میگوید:
«این نرم افزار قرار است روی گوشی همه شهروندان نصب شود و محتوای پیامها و عکسها را قبل از رمزگذاری بررسی کند. این یعنی عملاً رمزگذاری دیگر بیمعناست.»
احتمال خطای بالا و سوءاستفاده سیاسی
یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده، ناتوانی هوش مصنوعی در تشخیص دقیق تصاویر مشکوک است. کارشناسان هشدار دادهاند که چنین سیستمی میتواند منجر به میلیونها هشدار اشتباه شود که هم موجب سردرگمی پلیس میشود و هم اعتماد عمومی را به خطر میاندازد.
همچنین، با نصب چنین نرمافزاری در سطح گسترده، این خطر وجود دارد که دولتهای خودکامه از آن برای سرکوب آزادی بیان و کنترل شهروندان استفاده کنند.
پایان رمزگذاری در اروپا؟
گرچه مقامات اتحادیه اروپا میگویند رمزگذاری دستنخورده باقی میماند، اما طبق گفتهی کارشناسان، اسکن پیامها قبل از رمزگذاری، بهمعنای نقض بنیادی فلسفهی رمزگذاری سرتاسری (end-to-end encryption) است.
در بخشی از استراتژی امنیتی «ProtectEU» که در آوریل ۲۰۲۵ منتشر شده، اتحادیه اروپا به صراحت اعلام کرده که میخواهد دسترسی محدود به پیامهای رمزگذاریشده برای نهادهای امنیتی و پلیس فراهم شود.
راهحلهای جایگزین وجود دارد
کارشناسان در این نامه پیشنهاد دادهاند که بهجای نقض حریم خصوصی همگانی، بر راهکارهایی مانند تقویت پیشگیری، آموزش، ایجاد سامانههای گزارش دهی مؤثر، و تمرکز بر افراد مشکوک با حکم قضایی تمرکز شود.
«ما باید به پلیس و نهادهای مسئول ابزارهای قانونی و هدفمند بدهیم، نه اینکه امنیت دیجیتال همه مردم را فدای یک سیاست غیرقابل اجرا کنیم.»
نظر شما چیست؟ آیا چنین طرحی امنیت کودکان را تضمین میکند یا قدمی خطرناک به سوی نظارت همگانیست؟