مازاد عظیم سیب زمینی در بلژیک باعث شده کشاورزان محصولات خود را رایگان توزیع کنند، در حالی که بازار فروش تقریباً متوقف شده است.
در هفتههای اخیر، بسیاری از کشاورزان در فلاندر بلژیک به دلیل مازاد بیسابقه سیب زمینی، ناچار شدهاند محصولات خود را به صورت رایگان توزیع کنند. برآوردها نشان میدهد حدود ۸۵۰ میلیون کیلوگرم سیب زمینی در خطر نابودی قرار دارد—این در حالی است که امسال یکی از بهترین سالها از نظر برداشت محصول بوده است.
محصول زیاد، بازار صفر
«داوی» و «یاسمین»، دو کشاورز از منطقه لانگمارک، در پایان ماه مارس ۱۵۰ تن سیبزمینی را رایگان توزیع کردند.
به گفته داوی:
«محصول عالی بود، اما کارخانههای فرآوری دیگر به سیبزمینی نیاز ندارند. نتوانستم آنها را بفروشم. این برای من یک ضرر بزرگ است.»
کشاورزان دیگری نیز با همین مشکل رو به رو هستند.
برای مثال، یک کشاورز در منطقه هرستاپه مجبور شد ۲.۵ میلیون کیلوگرم سیب زمینی را رایگان عرضه کند—مقداری که یک انبار بزرگ را به طور کامل پر کرده است.
او میگوید:
«این حجم از سیب زمینی در حال حاضر در بازار ارزشی ندارد.»
مشکل از کجاست؟
سیستم فروش سیبزمینی در بلژیک به دو بخش تقسیم میشود:
• بخشی از محصول از قبل با قرارداد به کارخانهها فروخته میشود
• بخش دیگر برای فروش در بازار آزاد نگه داشته میشود
اما امسال بازار آزاد تقریباً کاملاً فروپاشیده است.
در حالی که دو سال پیش قیمت سیب زمینی در بازار آزاد به ۵۰ تا ۶۵ یورو برای هر ۱۰۰ کیلو میرسید، اکنون این قیمت تقریباً به صفر نزدیک شده است.
کاهش صادرات
یکی از دلایل اصلی این بحران، کاهش شدید صادرات است:
• کشورهایی مانند چین و هند اکنون خودشان سیب زمینی تولید میکنند
• صادرات به بریتانیا و آمریکا کاهش یافته (به دلیل برگزیت و تعرفهها)
• جنگ اوکراین نیز تأثیر منفی بر بازار گذاشته
در نتیجه، سیب زمینیهایی که قبلاً صادر میشدند، اکنون در داخل کشور باقی ماندهاند.
حتی «رایگان» هم هزینه دارد
جالب اینجاست که توزیع رایگان سیب زمینی نیز بدون هزینه نیست.
کشاورزان باید:
• سیب زمینیها را تمیز کنند
• هزینه حمل و نقل بپردازند
• و با قیمت بالای سوخت کنار بیایند
برخی از کشاورزان بخشی از محصول خود را به دامداران دادهاند تا به عنوان خوراک دام استفاده شود.
فشار زمان
کشاورزان با یک مشکل دیگر هم رو به رو هستند:
تا قبل از برداشت محصول جدید در پایان سپتامبر، باید انبارها خالی شوند، در غیر این صورت خطر فاسد شدن محصول وجود دارد.
جمع بندی
مازاد بیسابقه سیب زمینی در بلژیک نشاندهنده شکنندگی بازار کشاورزی است.
در حالی که تولید بالا میتواند نشانه موفقیت باشد، نبود تقاضا و اختلال در صادرات میتواند به ضررهای سنگین برای کشاورزان منجر شود.