میزان واقعی خسارت ناشی از کلاهبرداریهای سرمایهگذاری در هلند، طبق برآورد نهاد ناظر بازارهای مالی، ده برابر آمار ثبتشده در پلیس است. قربانیان بسیاری از ترس شرمساری سکوت میکنند، اما روشهای پیشرفته مجرمان اینترنتی روزبهروز قربانیان بیشتری میگیرد.
خسارت واقعی کلاهبرداریهای مالی ده برابر بیشتر از آمار رسمی
بر اساس گزارش جدید منتشرشده از سوی «سازمان نظارت بر بازارهای مالی هلند» (AFM)، خسارت ناشی از کلاهبرداریهای مرتبط با سرمایه گذاری در سال گذشته میلادی به حدود ۷۵۰ میلیون یورو رسیده است؛ رقمی که ۱۰ برابر بیشتر از مجموع گزارشهای ثبت شده نزد پلیس است.
طبق آمار رسمی، در سال ۲۰۲۳ تنها حدود ۷۵ میلیون یورو خسارت ناشی از این نوع کلاهبرداریها به پلیس گزارش شده است، اما رئیس AFM، لورا فان خِیست، تأکید میکند که این تنها نوک کوه یخ است:
“ما بر اساس دادههای واقعی و تطبیق با کشورهای همسایه به این نتیجه رسیدهایم. این برآورد واقع بینانه است و حتی شاید هنوز محافظه کارانه باشد.”
شرمساری و سکوت قربانیان
یکی از دلایل اصلی ثبت نشدن بخش بزرگی از این تخلفات، احساس شرم و سرزنش فردی در میان قربانیان است. بسیاری از آنها خود را مقصر میدانند و به همین دلیل از گزارش رسمی ماجرا خودداری میکنند. علاوه بر این، چندین نهاد به طور جداگانه آمار این کلاهبرداریها را ثبت میکنند، از جمله پلیس، دادستانی، AFM و مرکز گزارشدهی Fraudehelpdesk.
قربانیان از هر سن و سطح تحصیلی
بر خلاف تصور عمومی، قربانیان کلاهبرداریهای مالی فقط افراد سادهلوح یا بیاطلاع نیستند. بر اساس دادههای AFM، این آسیب هم متوجه جوانان، سالمندان، افراد تحصیل کرده و حتی متخصصان بازار سرمایه میشود. بسیاری از قربانیان دارای دانش نسبی در زمینه سرمایهگذاری هستند، اما در دام “وعدههای رویایی سودآور” گرفتار میشوند.
امید و طمع؛ ترکیب مرگبار
رئیس AFM معتقد است که اغلب قربانیان افرادی هستند که بهدنبال بهبود وضعیت مالی خود هستند – مثلاً بازنشستگانی که به فکر تأمین هزینههای اضافیاند یا کارمندانی که میخواهند از پساندازشان بهره بیشتری ببرند. برخی جوانان نیز با رؤیای ثروتمند شدن سریع، وارد این دام میشوند.
“کلاهبرداران با داستانهای قانعکننده و وعدههای وسوسهانگیز، قربانی را به تدریج فریب میدهند. امید و طمع ترکیبی خطرناک است که در نهایت باعث بیاحتیاطی و ضرر مالی میشود.”
تکنولوژی در خدمت جرم
استفاده از هوش مصنوعی و تکنیکهای حرفهای، جعل وبسایتها و حتی تولید ویدئوهایی با ظاهر واقعی از افراد مشهور را برای مجرمان بسیار ساده و ارزان کرده است. وان خِیست هشدار میدهد که اکنون نیازی به دانش فنی بالا برای کلاهبرداری نیست. بسیاری از ابزارهای فریبنده را میتوان به راحتی از دارکوب خریداری کرد.
“امروز دیگر کلاهبرداری یک «خدمات آماده» شده است. شما نیازی به ساخت ابزارها ندارید، کافیست آنها را بخرید و از آنها استفاده کنید.”
نیاز به یک سامانه واحد برای گزارشدهی
یکی از مشکلات اصلی در مقابله با این نوع جرایم، پراکندگی گزارشها میان نهادهای مختلف است. AFM تأکید میکند که وجود یک مرکز واحد برای ثبت گزارشهای کلاهبرداری مالی میتواند به افزایش شناسایی، پیشگیری و مقابله مؤثر با این جرایم کمک کند.
هشدار به کاربران: در برابر پیشنهادهای سرمایهگذاری عجیب، با احتیاط برخورد کنید. اگر وعده سود غیرواقعی شنیدید، احتمال کلاهبرداری بالاست. از منابع رسمی و مشاوران معتبر استفاده کنید و به هیچ عنوان اطلاعات شخصی و مالی خود را در وب سایتهای ناشناس وارد نکنید.